Fujisan's Kyareng

Friday, January 22, 2021

Sukiyaki Song: Ue o Muite Arukoo

Sukiyaki Song: Ue o Muite Arukoo by Sakamoto Kyu

上を向いて歩こう

Let's walk looking up in the sky

So that the tears don't fall down on the ground

https://m.youtube.com/watch?v=C35DrtPlUbc#menu

བློ་ཁ་ཡར་ཕྱོགས་བསྟན་ནས། མཉམ་དུ་གོམ་འགྲོས་བྱོས།

༡༽ བློ་ཁ་ཡར་ཕྱོགས་བསྟན་ནས། མཉམ་དུ་གོམ་འགྲོས་བྱོས།  མིག་ཆུ་ས་ལ།  མ་ལྷུང་བའི་འབད་བརྩོན་བགྱིས།

སེམས་ལ་དྲན་བྱུང་། དཔྱིད་ཀྱི་ཉིན་དེ།   ང་རང་གཅིག་པུར་ལུས་པའི་མཚན་མོ།

 

བློ་ཁ་ཡར་ཕྱོགས་བསྟན་ནས། མཉམ་དུ་གོམ་འགྲོས་བྱོས།  གནམ་གྱི་སྐར་མ། འོད་ཆེམ་ཆེམ་གྲངས་ཀ་རྒྱག་བཞིན།

སེམས་ལ་དྲན་བྱུང་། དབྱར་གྱི་ཉེན་དེ།  ང་རང་གཅིག་པུར་ལུས་པའི་མཚན་མོ།

སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་དེ། སྤྲིན་གྱི་ཐོག་ལ།  སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱེད་དེ། གནམ་མཁའི་སྟེང་ལ།

 

༢༽ བློ་ཁ་ཡར་ཕྱོགས་བསྟན་ནས། མཉམ་དུ་གོམ་འགྲོས་བྱོས།  མིག་ཆུ་ས་ལ།  མ་ལྷུང་བའི་འབད་བརྩོན་བགྱིས།

ངུ་བཞིན་ངུ་བཞིན། གོམ་འགྲོས་བྱས།  ང་རང་གཅིག་པུར་ལུས་པའི་མཚན་མོ།

༼ཁ་ཤུ།  ཁ་ཤུ༽  ༼ཁ་ཤུ།  ཁ་ཤུ༽

སེམས་ལ་དྲན་བྱུང་། སྟོན་ཁའི་ཉིན་དེ།   ང་རང་གཅིག་པུར་ལུས་པའི་མཚན་མོ།

སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ། སྐར་མའི་གྲིབ་ནག་ལ།  སེམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དེ། ཟླ་བའི་གྱི་གྲིབ་ནག་ལ།

 

༣༽ བློ་ཁ་ཡར་ཕྱོགས་བསྟན་ནས། མཉམ་དུ་གོམ་འགྲོས་བྱོས།   མིག་ཆུ་ས་ལ།  མ་ལྷུང་བའི་འབད་བརྩོན་བགྱིས།

ངུ་བཞིན་ངུ་བཞིན། གྲོམ་འགྲོས་བྱས།  ང་རང་གཅིག་པུར་ལུས་པའི་མཚན་མོ།  ང་རང་གཅིག་པུར་ལུས་པའི་མཚན་མོ།

 

གཞས་གདངས། ན་ཀཱ་མུ་ར་ཧ་ཅི་ད་ཡི།  གཞས་ཚིག ཨེ་ཨི་རོ་ཀུ་ས་ཀེ། ཉི་འོང་གཞས་པ། ས་ཀ་མོཊོ་ཀྱུ། བོད་སྒྱུར། ཨརྱ་ཚེ་དབང་རྒྱལ་པོ།

Wednesday, January 6, 2021

Lungta (rLungta), a Tibetan prayer flag

 A short note on Lungta, a Tibetan prayer flag and its origin

རླུང་རྟའི་འབྱུང་བ་བརྗོད་པ།

チベットのルンタ、風馬お祈りの旗

(Mussoorie Lhagyal Ri)
If you happen to visit any Tibetan settlements or villages, your eyes will be greeted first with colorful flags hung horizontally on trees in the hills and ridges, and on the rooftops. These are Tibetan prayer flags commonly known as Lungta darchog [Tib: rLung-rta dar-cog], air-horse or wind-horse flag. This is the same with people living along the Himalayan regions practicing Vajrayana Buddhism and sharing Tibetan cultural bonds.

Lung [Tib: rLung] means air or wind, and Ta [Tib: rTa] is horse. So, Lung-ta means an air-horse or a wind-horse. It is a divine horse to lift our energy and life force and carry our message to the gods and deities.

What is this Lungta prayer flag and what does it signify. According to Tibetan medical and astrological system, for the holistic health of a person, assessment of the five aspects of the individual, i.e. Lus, la, srog, wang and lungta, [Tib: lus, bla, srog, dbang and rlung-rta][1] is very important. They can be roughly translated as, body, life-force (energy), life, power, and fortune. It is the last, Lungta, the fortune or luck aspect that pervades the overall well being of the individual.

Fortune here is not about the material wealth and riches. It is about the overall aspects of your being and existence, the vital force. How things go smoothly or not is generally attributed to the level of your Lungta. A high level of Lungta [Tib: rLung rta mtho po] will ensure smooth and successful completion of your work and aspiration, while a low level of Lungta [Tib: rLung rta dma' po] does the opposite.


Lungta was originally written in Tibetan as kLung-rta and later as rLung-rta, meaning Air-horse. This Air-horse is the carrier of your fortune and vital force. The faster it runs, the better it is for the individual's well being. We say "De ring rLung-rta rgyud song.", today my Air-horse ran, meaning things went very well  or all positive elemental forces were conducive that day. There are terms like, Lungta darba, Lungta gyaspa and Lungta gyugpa, meaning flourishing lungta, expanding lungta and running lungta, these are all positive Lungta. Negative Lungta are: Lungta chagpa, Lungta nyampa and Lungta gudpa, meaning, fallen lungta, diminishing lungta and downfall of lungta. There is a Tibetan proverb[2] which says, there is no doubt about my shooting, whether it will hit the target or not will depend on my Lungta.

Therefore, care is taken to keep this Air-horse in good health and running. Lungta prayer flags are hoisted on auspicious days, especially during the Tibetan New Year, Losar. When things are not going well and smoothly, people often hoist Lungta flags and perform Sangsol [burning of juniper or herbs]. Propitiation of deities with offerings and prayer recitation are done to activate one's Lungta.


Now, let us examine what a typical Lungta prayer flag looks like and what is written on the flag. It comes in five thin rectangular or square cotton clothes in five colors: yellow, green, red, white and blue. These colors represent the five natural elements: earth, water, fire, air and space. In the four corners of the flags are four animals: a Tiger at the bottom-right; a Lion at the bottom-left; a Garuda at the top-left; and a Dragon at the top-right. In the center is the Air-horse carrying the wish fulfilling jewel, and prayers to remove obstacles are written in between the animals.

What these animals represent, we have already discussed the main Lungta, the Air-horse. Astrological and elemental connotation is: Tiger represents Lus and forest; Lion - bLa and Snow mountain; Garuda represents Srog and sky; Dragon - dBang-thang and lake (klung); and Horse - rLung-rta and cloud. But Prof Samten Karmay notes that the ancient manuscript has the lion representing Lungta and horse the bLa[3]. General assumption is: Tiger represents bodily health; Lion represents soul's health; Garuda represents life-force; Dragon the power; and Horse, the fortune[4].


Through Lungta prayer flags, the health of our fortune is activated which in turn ensures a strong life-force, healthy body, powerful presence and vital soul.

One important question is how did this Lungta concept originated? Is it a Buddhist culture or does it have its origin from the native Bon religion. Manuscript or reference materials on the subject are very scarce. An ancient manuscript by the title of "dBu nag mi'u 'dra chag', Appearance of the Little Black Headed-man, compiled and translated by Prof Samten Karmay[5] takes us back to the Tibetan mythical era and gives us some useful information on the origin of Lungta prayer flag.

Prof Karmay says, "Although the manuscript is attributed to Emperor Khrisrong Deutsan [742-797], but in the text there is reference to Kublai Khan. It therefore cannot pre-date the thirteenth century." It talks about six songs or poems dealing with the origin myths of the universe and the Tibetan people. From the cosmic egg emerged a being Sridpa Sangpo khri, also known by Yemon Gyalpo, the King of the primeval wish. From him came the Phyva, dMu, gTsug, gNyan, Ye, and Ngam came. They are the ancestors of the gods, spirits and humans.


Sridpa Nekhrom [Tib: Srid pa sNe phrom], the youngest of the thirty-seven children of Phyva God Yablhadaldrug, was sent to the earth to establish human race. He lived with a Phyva woman and through their son, Thingpo, came the ancestors of Trom, Gya, Hor, Bod, Jang and Mon[6] [Persia, China, Mongolia, Tibet, Yunan and India].        

Father Anye Khritho Chenpo has three wives: gNyan-bza', dMu-bza' and Srin-bza'.  gNyan-bza' has three sons: lDong, dBra and 'Gru; dMu-bza' has one, sGa; and Srin-bza' has two: dBa' and lDa.

When the father Khritho was tending yaks on the mount Lhari, seven robbers from the demon land robbed him of all his yaks. Furious, he charges them, but his wife gNyan-bza worries that he may come to harm if he pursues the robbers. So she turned herself into a big frog and tried to block his way. Not knowing that it was his wife, Khritho in his rage kills her. Her painful cry alerts her father gNyan-rgan de-ba, he shoots a lethal arrow and kills Khritho.

The six brothers, sons of Khritho, vow to avenge the father's death, first they sought compensation from gNyan-rgan de-ba, and they received dragon, eagle, yak, tiger, goat and dog accordingly. The last two brothers, dBa' and lDa, were not happy with the compensations, goat and dog, and was said to have left for the borderland. These six brothers are popularly known as Meudung-drug, the six original tribes of Tibet, se, mu, dong, tong, dra and dru.[7]

The four brothers took the four animals as their respective Dra-la [Tib:dGra-bla], protective war gods, arousing the warrior spirit and proceeded to conquer the robbers from demon land who were the cause of their father's death. The story goes on how they ultimately subdued the demon king Khappa-lagring. These four animals became the symbols of the major major races of Tibet, lDong, bBra, 'Gru and sGa. Later, these animals were propitiated on the rLungta flag to represent the fortune and well beings of the Tibetan race. Prof. Samten Karmay says that the yak may have been replaced by a lion around the time when lions became the national emblem of Tibet[8].

China has something called Long-ma, 'Long' in Chinese means dragon and 'Ma' means horse, therefore, a Dragon-horse. Some scholars say rLung-rta is derived from Chinese Long-ma. If it is so, then it should be 'Brug-rta in Tibetan not rLung-rta. Tibetans could not have taken Long in the sense of pronunciation (sound) and Ma in the meaning. Dragon represents power, wealth and fortune in Chinese culture, and is considered as an auspicious symbol.


In Japan, there is something similar to rLung-rta called 'Ema', written as 絵馬 meaning 'picture horse'. It is a small wooden tablet with a picture of a horse. It has its origin in native Shinto religion; it is now found in both Shinto shrines and Buddhist temples. People write their wishes and prayers on an Ema tablet and hang the same on the Ema board of the shrines and temples. Horses are believed to carry the message to the Kami, spirits and gods. During an auspicious event the shrines and temples burn these Emas signifying the consummation of the devotees' prayers and wishes.

These Lungta prayer flags represent the typical Tibetan culture honoring interdependence and need for harmony among gods, elements [planet], human, and animals. It reveals the deep reverence that Tibetan culture holds for the gods and spirits above; respect for the natural elements; and the love and harmony with the animals around. This is further reflected in Zamling Chisang [Tib: 'Zam gling spyi bsangs][9], a universal prayer day. It is a prayer day dedicated to the world peace and harmony observed by the Tibetans since ancient time. 

Therefore, many social-scientists around the world are of the view that the understanding and preservation of Tibetan culture is not only necessary but indispensable and must for the world peace and harmony.


© tgarya


[1] This sequence is based on oral narrative sTag, sengs, khyung, 'brug and rta, and the pictures on the flag. Mentsekhang astrological Lotho has the following sequences: Srog, lus, wang, lung, and la [Tib: srog, lus, dbang, rlung-rta and bla].

[2] rgyad dang mi rgyag the tsom som nyi med, thebs dang mi thebs lung ta'i steng shod re རྒྱག་དང་མི་རྒྱག་ཐེ་ཚོམ་སོམ་ཉི་མེད།  ཐེབས་དང་མི་ཐེབས་རླུང་རྟའི་སྟེང་ཤོད་རེད།

[3] Samten Karmay,The Arrow and the Spindle, p-419.

[4] སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་རླུང་རྟ་དར།  ལུས་བླ་སྲོག་དབང་རླུང་རྟ་རྒྱས།

[5] Samten Karmay, The Arrow and the Spindle, p-245

[6] ཕྲོམ། རྒྱ། ཧོར། བོད། འཇང་། མོན།

[7] History & Religious History Reader VI Part II, Sherig, p-3-4. Mi'u gdung drug: se, rmu, ldong, stong, dbra and 'bru

[8] Samten Karmay, The Arrow and the Spindle, p-418

[9] Zamling Chisang falls on the full moon day of the 5th month of Tibetan calendar, usually in the month of July. It started during the reign of the 8th century Emperor Trisrong Deutsan, when Guru Rinpoche performed prayers and purification rites on the successful completion of the Samye monastery. Since then it evolved as a prayer day dedicated to the world peace and harmony.

 

Friday, September 18, 2020

བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གླེང་བ།

http://tibettimes.net/2020/02/21/183697/

བོད་ཀྱི་དུས་བབ། > Mobile App > རྒྱལ་སྤྱིའི་མ་སྐད་ཉིན་མོར་ཕུལ་བའི་གཏམ།

རྒྱལ་སྤྱིའི་མ་སྐད་ཉིན་མོར་ཕུལ་བའི་གཏམ།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དང་ཚན་རིག རིག་གཞུང་བསྟི་གནས་ཁང་(UNESCO) གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མ་སྐད་ཉིན་མོར་སྲུང་བརྩི་ཞུས་པ་ནས་བཟུང་ལོ་ལྟར་ཕྱི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་མ་སྐད་ཉིན་མོ། ཞེས་སྲུང་བརྩི་ཞུ་སྲོལ་ཡོད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཡོད།  དེ་ཡང་བསྟི་གནས་ཁང་དེས་བཏོན་པའི་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན།  ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་ནང་སྐད་ཡིག་མི་འདྲ་བ་ ༦༠༠༠ ལྷག་ཡོད་པ་དང་།  གྲངས་འབོར་དེའི་བརྒྱ་ཆ་ ༤༠ ཙམ་རིམ་བཞིན་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་སྐོར་འཁོད་ཡོད།  སྐད་ཡིག་ནི་མི་རིགས་ཤིག་གི་བླ་སྲོག་དང་།  ངོ་བོ་མཚོན་པར་བྱས་པའི་དན་རྟགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན།   བོད་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ནའང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ནས་ལོ་ངོ་ ༦༠ ལྷག་ཕྱིན་ཡོད།  འོན་ཀྱང་བོད་མི་ཚོས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྷག་བསམ་གྱི་གོ་ཆ་གྱོན་ནས། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དབུ་ཁྲིད་ལམ་སྟོན་འོག་ཆོལ་གསུམ་ཆིག་སྒྲིལ་ངང་གནས་ཐུབ་པར་བརྟེན།  བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཟུར་གསལ་ཡོད་པ་དེ་དག་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་རྗེས་སུའང་གྲ་མ་ཉམས་གྲུ་མ་ཞིག་པར་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།

བོད་ནང་དུ་མཚོན་ནའང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་བོད་མིའི་ཐོག་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པར་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་མཁན་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས་འཇམ་རྩུབ་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་སྣ་ཚོགས་འོག་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྩ་མེད་བཟོ་ཐབས་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན།  ནུབ་ཕྱོགས་རང་དབང་ལུང་པར་གནས་འཁོད་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བར་མཚོན་ན།  རང་དབང་ཡོད་ཀྱང་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་འོག་ནས་རྒྱུན་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་དེ་སྐད་ཡིག་གཞན་ཞིག་ལ་མ་བརྟེན་མཐུ་མེད་ཡིན་པ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཤིག་རེད།   ཨ་རིར་ལོ་ཤས་སྔོན་ཡོད་སྐབས་ང་རང་སྒེར་ལའང་ཚོར་བ་དེ་ལྟར་བྱུང་།  དེ་རིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐད་ཡིག་ཉིན་མོ་དང་བསྟུན་ང་རང་སྒེར་གྱི་མྱོང་ཚོར་དེ་རང་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཚོའི་སྤྱན་ལམ་དུ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན།

 ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ནང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གནས་སྟངས།  

བྱང་ཨ་རིའི་སཱེན་ཕཱ་རཱན་སིས་ཀཱོ་མཚོ་ཁའི་ས་ཁུལ་ནི་གནས་སྡོད་བྱ་རྒྱུར་ས་ཆ་ཡག་པོ་ཞིག་འདུག་སྙམ།  དེ་ཡང་གནམ་གཤིས་ཚ་གྲང་སྙོམ་ཞིང་།  མཚོ་རི་གཉིས་འཛོམས་དང་། པང་ལྗོངས་ལེགས་ཤིང་མོ་ཊའི་འགྲོ་ལམ་ཡང་ཧ་ཅང་བདེ་པོ་ཡོད།  དེབ་ཀློག་རྒྱུར་དགའ་མོས་ཡོད་མཁན་ཚོར་རིན་མེད་ཀྱི་དེབ་རྙིང་པའང་འབེལ་པོ་འདུག   གཞན་ཡང་རྒུན་ཆང་ཞིམ་པོ་སྣ་འཛོམས་དང་།  གཟའ་མཇུག་གུང་སེང་དང་བསྟུན་གྲོགས་འགྲིས་ཚོ་དང་ལྷན་འཛོམས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་སྣང་།  ས་གནས་དེར་བོད་རིགས་གཞིས་སྤོ་བ་ (Immigrants) ཡང་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་།  དེ་གར་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་དེའི་ནང་དུ་སྤྱི་པའི་ལས་འགན་ཐོག་ལྷག་བསམ་ཆེ་ཞིང་ལས་ལ་བརྩོན་པའི་བོད་རིགས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྣང་།  བོད་མིའི་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་དེ་ནི་ཨ་རིའི་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་ཧུར་གྲས་ཤིག་ཡིན་པར་གྲགས།  གོང་དུ་ཡིད་སྨོན་བྱ་རུང་བའི་གཏམ་དང་ཕྲན་བུ་འགལ་ཟླར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གཅིག་ལ།  ས་གནས་དེར་བོད་རིགས་མི་འབོར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་དེའང་རྒྱ་བསྐྱེད་འགྲོ་མུས་རེད་འདུག  འོན་ཀྱང་བོད་རིགས་ཚོགས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་གཞིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་དེའི་ནང་དུ།  འདོགས་བྱེད་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་སྐད་དང་ཡེ་གེ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ལ་མཚོན་ན།  ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་།  བོད་སྐད་ནང་སྐད་ཡིག་གཞན་གྱི་བསྲེས་ལྷད་ཞུགས་ནས་རིམ་བཞིན་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་ཡི་འདུག་བསམ་པའི་ཚོར་སྣང་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱུང་།  གནས་སྟངས་དེར་བསམ་གཞིག་ཅུང་ཙམ་བྱེད་སྐབས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་རང་གི་སྐད་ཡིག་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་ཉེན་འཕྲང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་སླེབས་འདུག་བསམ་པའི་སེམས་ཚོར་དྲག་པོ་སྐྱེ་བྱུང་།   དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་འདི་ཕྱི་རྒྱལ་ལའང་གསོན་པོར་ཉར་ཚགས་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་བསམ་ཚུལ་འདི་ལྟར་བྱུང་།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་ཁོ་བོ་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཀཱ་ལི་ཕཱོར་ནི་ཡར་ཡོད་ཅིང་།  འགྲུལ་མཚམས་ཐུང་ཡང་རིང་པོར་སྣང་བའི་དུས་སྐབས་དེ་ནི་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཉམས་རྒུད་འགྲོ་བའི་དུས་ཚིགས་ཤིག་དང་འཁེལ་འདུག   དེར་བརྟེན་ས་གནས་དེར་གླ་ཡོད་ལས་ཀ་རག་ཐོབ་དཀའ་བ་ཞིག་འདུག  ཁོ་བོར་མཚོན་ན། དེ་སྔ་བོད་དབྱིན་བརྡ་སྤྲོད་ཕྲན་བུ་སྦྱངས་མྱོང་ཡོད་སྟབས་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ལས་ཀ་ཞིག་རག་ཐབས་བྱས་པ་ལྟར།  ཡུ་རོབ་ཁུལ་གྱི་ལས་ཁུངས་ཤིག་ནས་ཡིག་སྒྱུར་ཞུ་དག་གཏོང་རྒྱུའི་ལས་ཀ་ཞིག་ཐོབ་བྱུང་།  དེ་ནི་ཁོ་བོར་ཨ་རིའི་ནང་གི་ཆེས་ཐོག་མའི་ལས་ཀ་དེ་ཡིན།   བོད་ཡིག་ཏུ་ཡོད་པའི་གཉེན་སྒྲིག་ངོས་སྦྱོར་ཡི་གེ་དབྱིན་སྒྱུར་ཞུས་པ་དེ་ཞུ་དག་བྱེད་དགོས་འདུག  ཡི་གེ་དེ་བལ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་གནང་བའི་གཉེན་སྒྲིག་ངོས་སྦྱོར་རེད་འདུག

ཡིག་སྒྱུར་ལེགས་ཀྱང་ཚིག་སྦྱོར་སོགས་ལ་བལྟ་སྐབས་ཡིག་སྒྱུར་བ་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད་འདུག   གླ་ཆ་དེ་ཙམ་མེད་ཀྱང་རང་གི་ཕ་སྐད་སྦྱངས་འབྲས་སུ་སྐད་ཡིག་དེར་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པར་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ནང་དགའ་ཚོར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་དང་སྦྲགས།  རང་གི་ཕ་སྐད་ཇི་ཙམ་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཚོར་བ་ཞིག་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་བྱུང་།

བོད་ཡིག་ཕྲན་བུ་ཤེས་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ལ་ཡིག་སྒྱུར་ཞུ་དག་གི་ལས་ཀ་དེ་ཐོབ་པ་རེད།   འདིར་ཕ་སྐད་ཤེས་པའི་དགེ་མཚན་ལ་ཡུད་ཙམ་དཔྱད་པ་དང་།  ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་སྒྱུར་བ་དེ་ལའང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཤེས་པར་བརྟེན་ཡིག་སྒྱུར་ལས་ཀ་ཐོབ་པ་དང་།  གལ་ཏེ་ངོས་སྦྱོར་ཡི་གེ་དེ་དང་པོ་ནས་བོད་ཡིག་ནང་མེད་ན། ཡིག་སྒྱུར་བ་ཁོང་ལ་བོད་ཡིག་སྒྱུར་རྒྱུའི་ལས་ཀ་ཐོབ་ཀྱི་མེད་པ་དང་། ཁོ་བོར་ཡང་ཞུ་དག་གཏོང་རྒྱུའི་ལས་ཀ་དེ་བས་ཀྱང་ཐོབ་ཐབས་མེད།   དེས་གང་མཚོན་པར་བརྗོད་ན། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྒུལ་ཤུགས་ནུས་པ་(economic dynamic) གསལ་པོར་མཚོན་པར་སེམས།

ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་གལ་གནད་ཆེ་ཚུལ་སྐོར་གླེང་སློང་མང་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  ཅི་སྟེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་མི་ཉམས་གསོན་པོར་གནས་དགོས་ཚེ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཙམ་མ་ཟད།  དཔལ་འབྱོར་བརྒྱུད་ལམ་ནང་སྐད་ཡིག་དེར་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་བཀོལ་སྤྱོད་དང་རྩི་བཀུར་དང་ལེན་ཆེན་པོ་གནང་དགོས་པ་ཡིན།  རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡིག་སྒྱུར་ཁྲོམ་རའི་ནང་ཡིག་སྒྱུར་ལས་ཀ་དེ་དག་ཨ་རི་དང་ཁ་ན་ཌ།  རྒྱ་གར།  རྒྱ་ནག  ཡུ་རོབ་ལུང་པ་ཁག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད།  བོད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་དང་ཞུ་དག་ལས་ཀ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཉེར་ལེན་ལས་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད། དེ་ལྟ་ནའང་བོད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ལས་ཀ་ཡིག་སྒྱུར་བ་ཞིག་ལ་འཚོ་བའི་རྟེན་གཞིར་འགྲིག་ངེས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཕོན་ཆེ་མེད།  དེར་བརྟེན་བོད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ལས་ཀ་དེ་ཡིག་སྒྱུར་ཁྲོམ་རའི་ནང་དེ་ལྟར་དགོས་མཁོ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་འཆི་འགྲོ་ཡི་ཡོད།  མི་འགའ་རེས་དེ་ཞོར་ལས་དང་དབྱིངས་ལས་སུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  ང་ཚོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོམ་རའི་ནང་བོད་ཡིག་ཆེད་དགོས་མཁོ་ (demand) སྤེལ་རྒྱུར་བོད་ཡིག་གི་མཁོ་སྤྲོད་ (supply) བེད་སྤྱོད་བརྒྱུད་མང་དུ་གཏོང་དགོས།  འདི་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་དགོས་མཁོ་དང་མཁོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་ law of demand and supply དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན།

སྐབས་དེར་ངས་ལས་ཀ་འཚོལ་ཞིབ་འབད་བརྩོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བགྱིས་པའི་མཐའ་མར།  ཀཱེ་ལི་ཕོར་ནིཡ་ཀཱོན་ཊ་ཀཱོས་ཊ་ས་གནས་རྫོང་གི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རོགས་སྐྱོར་སྡེ་ཚན་ནང་ལས་ཀ་ཐོབ་བྱུང་།  སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་དང་པོ་ཚོད་ལྟ་དང་།  དེ་ནས་གཏན་འཇགས་སུ་བསྐོ་བཞག་གནང་བྱུང་།  དེར་ཉམས་མྱོང་དང་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཐོབ་བྱུང་།  ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་དངོས་གནས་རླབས་ཆེན་རེད་འདུག།  དེ་གར་གཞིས་སྤོ་བའི་ཡུལ་ལུང་དང་མི་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་དག་ཡོད་ཀྱང་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་མང་ཆེ་བར་གཞུང་གིས་ངོས་འཛིན་དང་རྩི་བཀུར་ཞུ་ཡི་འདུག  སི་པེན།  རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་སྐད། ཉི་ཧོང་།  ཀོ་རི་ཡ། བལ་པོ།  ཝེ་ཊི་ནམ། མཐའ་ན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག  དཔེར་ན་ཊ་མིལ།  པཱན་ཇཱ་བི་དང་འབར་མའི་ཧུམོངྒ་སོགས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་གཞུང་འབྲེལ་བརྡ་ཁྱབ་དང་ཡིག་འབྲེལ་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག   ངས་ང་ཚོའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་འཛིན་དང་ལས་རོགས་ལ་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་མང་དག་ཅིག་འདུག་ཀྱང་བོད་སྐད་མེད་པ་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ།  བོད་སྐད་དང་བྷོ་ཊ་ཞེས་པའི་སྐད་ཡིག་དེ་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་སྐད་ཡིག་རྙིང་པ་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།  མི་འབོར་ས་ཡ་བཅུ་གཉིས་ལྷག་གིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་ཀཱེ་ལི་ཕཱོར་ནི་ཡ་རང་ནང་ལའང་བོད་མི་མང་པོ་ཡོད་ལུགས་ཞུས་པ་ཡིན།

ཁོང་ཚོས་དེ་ཀམ་པཱུ་ཊར་གྱི་ཐག་གཅོད་རེད་གསུངས་བྱུང་།  བོད་ཡིག་དེ་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཁོངས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ན།  དེ་བོད་པས་དགོས་མཁོ་བཏོན་མེད་པའི་རྐྱེན་རེད།   གཞིས་སྤོ་བ་(Immigrant) དང་ཡུལ་མི་ནས་གཞུང་དང་ཡིག་འབྲེལ་གནང་སྐབས་འགེངས་ཤོག་ཅིག་ཡོད།  འགེངས་ཤོག་དེའི་ནང་ཡིག་འབྲེལ་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་འགྲིག་གམ་དེ་མིན་སྐད་ཡིག་གང་གི་ནང་དགོས་མིན་བཀོད་ཡོད།  བོད་སྐད་གཞིས་སྤོ་བའི་སྐད་ཡིག་རེའུ་མིག་ནང་ཚུད་མེད་པ་དེ་བོད་མི་ཚོས་དབྱིན་སྐད་དང་རྒྱ་སྐད་ལ་འགྲིག་རྟགས་བརྒྱབ་སྟེ་བོད་སྐད་དགོས་ལུགས་འགོད་ཀྱི་མེད་པ་གསལ་པོ་རེད།  དེ་རྗེས་ཀམ་པཱུ་ཊར་ནང་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  ཀམ་པཱུ་ཊར་ནང་རང་བཞིན་གྱིས་འགྲིག་རྟགས་ཐེབས་པའི་དགོས་མཁོ་ཆེན་པོའི་སྐད་ཡིག་དེ་འབུར་དུ་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད།  འབུར་ཐོན་བྱུང་བའི་སྐད་ཡིག་དེ་དག་གཞུང་གིས་གཞིས་སྤོར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁོངས་སུ་བཞག་གི་ཡོད་ཚུལ་གསལ་བཤད་གནང་བྱུང་།

གལ་ཏེ་བོད་ཡིག་དེ་བཞིན་གཞིས་སྤོར་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁོངས་སུ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན།  བོད་པ་དང་བོད་ཡིག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་མཁན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་ཚོས་འགེངས་ཤོག་དེ་དང་དེ་འདྲ་བ་འགེང་སྐབས་བོད་ཡིག་ཐོག་ཡིག་འབྲེལ་དགོས་ལུགས་ཞུ་དགོས་གལ་ཆེ།  གནས་ཚུལ་འདི་ཨ་རི་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར།  ཁ་ན་ཌ་དང་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་སོགས་ལའང་གཅིག་གྱུར་ཡིན་འདུག།  རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྩ་མེད་བཟོས་ཏེ་རྒྱའི་སྐད་ཡིག་སྲོལ་གཏོད་ཇུས་ངན་གང་ཡོང་འདོན་གྱི་ཡོད། ང་ཚོས་རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དང་འཆར་གཞི་དེ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་མདུན་སྐད་འབོད་དང་།  རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  ཡིན་ནའང་སྐད་ཡིག་དེ་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ལ་ང་ཚོ་མི་རེ་ངོ་རེ་ནས་རང་དབང་ལུང་པར་ག་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  དེ་ལ་བསམ་ཞིབ་ནན་པོ་གནང་དགོས་གལ་མཐོང་།

སྤྱིར་བོད་མི་ཕལ་མོ་ཆེ་རྒྱལ་ཞེན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད།  རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་ལ་ཞེན་ཁོག་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཡོད།  ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕ་མ་མང་པོས་རང་གི་ཕྲུ་གུ་དེ་ས་གནས་ཀྱི་རེས་གཟའ་ཉི་མའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་སློབ་གྲྭར་གཏོང་གང་ཐུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  ཡིན་ནའང་འགལ་ཟླའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ་ཕ་མ་དེ་ཚོས་རང་གི་ཕྲུ་གུར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ནན་པོར་བསྐུལ་མ་གནང་གི་ཡོད་ནའང་།  ཕ་མ་རང་ངོས་ནས་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་མིག་དཔེར་འཚམ་པ་ཞིག་གནང་གི་མེད།  དེར་བརྟེན།  ཕྲུ་གུ་ཚོའི་སེམས་ནང་རང་བཞིན་གྱིས་དོགས་འདྲི་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི།  ང་ཚོས་སྐད་ཡིག་དེ་ག་རེ་བྱས་ནས་སྦྱང་དགོས་པ་རེད།  འདི་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཁོར་ཡུག དེ་བཞིན་འཚོ་གནས་སོགས་ལ་འབྲེལ་བ་དང་ཕན་ཡོན་སོགས་གང་ཡང་མི་འདུག་ཅེས་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  གནས་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་དེ་སྔོན་རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དགེ་བཤེས་ལྷག་རྡོར་ལགས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་སཱན་ཕཱ་རན་སིས་ཀོ་བོད་ཀྱི་ཉིན་སློབ་ཏུ་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་བཀའ་སློབ་གནང་རྗེས་སུ་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གནང་སྐབས།  བུ་མོ་ན་ཆུང་གཅིག་གིས་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ནས།  ང་ཚོས་བོད་སྐད་ག་རེ་བྱས་ནས་སྦྱང་དགོས་རེད་ཅེས་དྲིས།  བུ་མོ་ན་ཆུང་ཞིག་གི་དྲི་བ་དེར་ཧོབ་དེ་བལྟས་ན་ཆོ་མེད་པ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཡིན་རུང་།  དོན་དངོས་སུ་དྲི་བ་དེས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་ཇི་འདྲའི་ཉེན་ཚབས་སྟེང་གནས་ཡོད་མིན་གསལ་པོ་སྟོན་གྱི་ཡོད།

གལ་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་བོད་མི་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་ཚང་མས་བོད་སྐད་དེ་བཞིན་མ་འཆི་བར་གནས་འདོད་ན།  དང་པོ་ང་རང་ཚོས་སྐད་ཡིག་དེ་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས།  གལ་ཏེ་བོད་སྐད་དེ་ང་ཚོ་བོད་པ་ལ་དགོས་ཀྱི་མེད་ན།  དེ་སུ་ལའང་དགོས་ཀྱི་མེད་པ་གསལ་པོ་རེད།  སྐད་ཡིག་དེ་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་དཔལ་འབྱོར་གང་ཅིའི་ཐད་ང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་མི་ཚེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ལ་འབད་དགོས།  གཉིས་པ།  ང་ཚོས་བོད་སྐད་དེ་ས་གནས་སུ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་ཡིག་དང་གཅིག་མཚུངས་གཞུང་འབྲེལ་ངོས་འཛིན་ཐོབ་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་ཞུ་དགོས།  དེ་ནས་ས་གནས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་དང་མཐོ་སློབ་ཁག་གི་ངོས་འཛིན་ཐོབ་ཐབས་གནང་དགོས།  དེ་བྱུང་ན་ང་ཚོའི་ཕྲུ་གུ་ཚོས་སྦྱང་བརྩོན་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་དེ་ཁོང་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་འགྲུབ་འབྲས་ཐོག་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཡོད།  སཱན་ཕཱ་རན་སིས་ཀོ་བོད་ཀྱི་ཉིན་སློབ་ནས་དེ་ལྟར་འབད་བརྩོན་གནང་མུས་ཡིན་འདུག  དེ་དེ་བཞིན་ས་གནས་གཞན་ལའང་དེ་ལྟར་འབད་བརྩོན་གནང་དགོས།  དེ་ཐོབ་པ་ཡིན་ན།  བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་ཤེས་རིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་དང་ཤེས་ཡོན་སློབ་ཚན་ནང་སླེབ་ཐུབ་པ་དང་།  བོད་རིགས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཕྲུ་གུ་ཚོས་ཀྱང་བོད་སྐད་སྦྱང་རྒྱུའི་འདུན་པ་སྐྱེས་པ་དང་ཕན་ཐོགས་མཐོང་གི་རེད།  གསུམ་པ།  དེས་ན་གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་གཞིས་སྤོར་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁོངས་སུ་ཚུད་ཐབས་སུ་བོད་མི་ཚང་མས་བོད་ཡིག་དགོས་ལུགས་ས་གནས་གཞུང་ལ་ཞུ་དགོས་ལ་འགེངས་ཤོག་ཁག་གི་ནང་ལའང་དེ་ལྟར་བཀང་དགོས།

བོད་སྐད་དེ་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་སློབ་གྲྭ་དང་མཐོ་སློབ་ཁག་གིས་ངོས་འཛིན་ཐོབ་པ་དང་།  གཞིས་སྤོར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁོངས་སུ་ཚུད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཚེ།  བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་དགོས་མཁོ་དང་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱང་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན།  བོད་སྐད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་མཁོ་སྤྲོད་ཁྲིམས་ (Law of demand & supply) ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་མདུན་བསྐྱོད་དང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྨྲ་མི་དགོས། འདི་བོད་མི་མི་རེ་ངོ་རེའི་ལས་འགན་ཙམ་མ་ཡིན་པར།  བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་དང་ཆེ་མཐོང་།  ཕ་མེས་ཀྱི་ཕྱག་རྟགས། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་གཞི་རྩ།  འཐབ་རྩོད་ཀྱི་མེ་ཁ།  ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་དགོས།  ཕ་རོལ་རྒྱ་མིས་ཇུས་ངན་ཇི་སྙེད་ཅིག་བརྩམས་ནའང་།  ཁོང་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་རྩ་མེད་ནམ་ཡང་བཟོ་མི་ཐུབ།   གལ་སྲིད་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡོད་ན།   དེ་བོད་མི་རང་ཡིན།

མཐའ་མཇུག་ཏུ།  བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་གདམས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞིག་དྲན་དུ་བསྐུལ་བ་དགེའོ། །

ཀུན་དང་མཐུན་པ་རྩ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱང་།།

མཐོང་ཚད་ལད་མོ་བྱས་ན་ཀླད་མེད་ཡིན།།

སྐད་རིགས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ན་བཟང་མོད་ཀྱང་།།

རང་གི་ཕ་སྐད་བརྗེད་ན་ངོ་ཚ་ཡིན།།

 http://tibettimes.net/2020/02/21/183697/

Xi Jinping's speech at Tibet Forum betrays CCP's policy failure


01/09/2020: https://www.tibet.net/xi-jinpings-speech-at-tibet-work-forum-betrays-ccps-policy-failure/

 Chinese President Xi Jinping has recently delivered a fiery long speech calling China to build an “impregnable fortress” to maintain stability in Tibet, protect national unity and educate the masses in the struggle against “separatists”, at the two-day [28th and 29th Aug] 7th Tibet Work Forum attended by the senior Communist Party leaders in Beijing on Saturday.

Unlike the past Work Forums, the event and Xi’s speech was widely covered and circulated in the local and international media circles. It was hailed in the official Chinese media as “setting policy direction for Tibet”.

Xinhua News, one of the Chinese Community Party’s (CCP) official mouthpieces, quoted Xi as saying, “Efforts must be made to build a new modern socialist Tibet that is united, prosperous, culturally advanced, harmonious and beautiful. Work related to Tibet must focus on safeguarding national unity and strengthening ethnic solidarity. More education and guidance should be provided for the public to mobilize their participation in combating separatist activities, thus forging an ironclad shield to safeguard stability.”

The language and the contents of Xi’s speech clearly reveal Xi’s acknowledgement of instability in Tibet and betrays the CCP’s complete policy failure in the region. The top Chinese leadership’s speech stands out as a clear testimony to the fact that China has nothing worth to boast of achievements benefitting Tibet and Tibetans in all these seventy years of occupation. No wonder, it has not been able to win the natives’ trust and loyalty. China has only tried to exploit Tibet of its mineral resources and militarize the land to further its expansionist policy in and around the region.

China has always claimed that it has “liberated” Tibet and Tibetans from “feudal slavery” and transformed the region into a “socialist paradise”. It claimed development, democratic reform, human rights and religious freedom. Then, why this sudden urge and rhetoric to build “a new modern socialist Tibet”? What happened to the “socialist paradise” it boasted of all these years?

Why the efforts to focus on safeguarding national unity and strengthening ethnic solidarity? Why the need to build impregnable fortresses and the need to fight separatists in Tibet?

This tantamount to say that even after seventy years of occupation and indoctrination, Tibetans have not accepted and are still resisting the Chinese communist regime and its repressive policies. The Chinese leadership has now realized that the Tibet issue has become an international issue and it has turned into the Achilles heel of the CCP.

His Holiness the Dalai Lama way back in 1988 said, “The Chinese leadership needs to realize that colonial rule over occupied territories is today anachronistic. A large genuine union of association can only come about voluntarily, when there is satisfactory benefit to all the parties concerned. The European Community is a clear example of this. On the other hand, even one country or community can break into two or more entities where there is lack of trust or benefit, and when force is used as the principal means of rule.”

Had Chinese leadership really taken care of Tibet and Tibetans, the situation would have been different today. The fact is Tibetans have greatly suffered and are still suffering under the brutal communist regime. More than 154 Tibetans have self-immolated since 2009 to protest the Chinese repressive policies. The seventy years of Chinese occupation has been a long nightmare of repression and discrimination.

China replaced Tibetan language with Chinese mandarin as a medium of instruction in schools. It forced the Tibetans to replace the photo of His Holiness the Dalai Lama with Xi Jinping’s photo in their homes and banned hoisting Tibetan prayer flags and children from visiting and studying at Tibetan monasteries. The 11th Panchen Lama, one of the highest Tibetan reincarnate Lamas, has been kidnapped along with the family members since 1995, and his whereabouts are still not known. To add insult to injury, China appointed its own puppet Panchen Lama and is now forcing the Tibetans in Tibet to venerate him.

In such a scenario, how could the Chinese leadership expect Tibetans to show respect and loyalty to the regime? Stability and unity cannot be achieved through guns and repression, China needs to respect Tibetan culture, religion and the people’s sentiments. Xi’s policy to get the “Tibetan Buddhism adapted to socialism in the Chinese context” will not only hurt the Tibetans, but it will also earn the wrath of all people along the Himalayan belts, and condemnation from the international community. This is a gross violation of religious freedom and the Chinese constitution itself.

China Daily quoted Xi as saying, “More work, measures and support are needed to consolidate the achievement made in poverty alleviation.”

Tibet has never been a poor country. External material achievements only do not measure poverty; it is the welfare and happiness of the people that is important. Tibetans lived self sufficiently and contentedly with high spiritual achievement. Famine and starvation are unheard of in Tibet, but with the Chinese occupation, Tibet experienced famine twice in 1961-1964 and 1968-1973 and many lives were lost. So what “poverty alleviation” is Xi talking about?

There may not be proper cemented roads, highways, railways and airways before, but Tibetans travelled freely with their animals. Today, there is constant monitoring and surveillance, leave aside travelling abroad, Tibetans are not even allowed to travel within Tibet. What development is this?

To sum up Xi’s speech, while betraying CCP’s policy failure, it clearly forebodes bad and harsh times for the Tibetans in Tibet. It ordered stricter measures of surveillance in Tibet and asked for adaptation of Tibetan Buddhism to the communist ideology. The message is not good for India and the neighbouring countries too; China has now gone to the extent of militarizing the holy site of Mount Kailash and Lake Mansarover by establishing military bases and missile stations there.

It is using the Buddhist land and the sacred abode of Lord Shiva and his consort Parvati to attack the land and people of Buddha and Shiva Mahadev. What is happening at the Indian borders, and its covert activities in Nepal and the shady Belt and Road Initiative projects are all clear indications of CCP’s expansionist policy. In order to realize this hegemonic ambition, China is hardening its stand on Tibet, building an “impregnable fortress”.

India and the international community need to look at Tibet not as a problem, but as a solution. China is using Tibet to achieve its expansionist plans. Restoration of Tibet’s century-old role as a buffer state between India and China, and declaring it as a “Zone of Peace” as proposed by His Holiness the Dalai Lama is the ultimate solution to peace and stability at the borders and to harness the fiery dragon.

Lastly, another school of thought has it that there are little teeth in Xi’s word, he is putting on this strong aggressive garb only to divert the increased internal criticism he has been facing since the outbreak of Coronavirus pandemic.

 https://www.tibet.net/xi-jinpings-speech-at-tibet-work-forum-betrays-ccps-policy-failure/